• KIM HANH VU

THÁNG TƯ, NHỚ MÌ GÓI

Updated: Apr 26


Tháng Tư và mì gói nào có liên quan gì với nhau. Tháng Tư chỉ là cột mốc, thoắt chốc mì gói đã trở thành sơn hào hải vị trong các bữa ăn của người dân Sài Gòn.

Những năm sau 75, con đường vương bá của mì gói bất ngờ nổi lên. Có lạ không, khi miền Tây sông nước là vựa lúa mà miền Nam thiếu gạo, dù chiến tranh đã trôi qua vài năm. Mỗi tháng tiêu chuẩn gạo của kỹ sư như tôi được 13 kg. Gạo thiếu, thay một phần gạo bằng mì gói. Một kilogram gạo quy thành sáu gói mì, và chỉ một ký gạo được quy đổi thành mì gói thôi, còn lại là những lương thực độn khác như bo bo, bột mì, khoai sắn. Rồi đến lúc bao bì gói mì cũng không đủ, cho mì vụn vào túi nylon đóng bao nửa ký.

Mì vụn hay không, không thành vấn đề, vì trước sau mì cũng được bóp vụn để nấu canh. Tô canh bành ky, mì vụn lõng bõng. Gói bột nêm đi kèm trở nên thần thánh. Có ai ngờ nổi?

Mì gói bị đổi tên thành “mì ăn liền”. Ai đầu têu đổi tên mì gói. Tôi không biết, nhưng chữ “mì ăn liền” nhanh chóng trở thành tiếng lóng mang nghĩa “chụp giựt” trong một xã hội… “mì ăn liền”. Bây giờ tiếng lóng này vẫn còn thông dụng

Tôi không nhớ mì gói có mặt ở miền Nam từ hồi nào, có lẽ cuối hay đầu thập niên 1960-1970. Hồi đó thức khuya học thi, làm một tô mì gói thì cái đầu trở nên sáng suốt lạ thường. Tôi nhớ hình như chỉ có hai hãng sản xuất mì gói, mì Vị Hương Tố nổi trội hơn so với mì Colusa. Nổi trội hơn chỉ vì dễ mua, đến tiệm chạp phô gần nhà, có thứ nào mua thứ đó. Cũng đôi lần tôi nếm thử mì gói Đại Hàn, vị lạ và cay, nhưng tôi vẫn thích mì gói Hai Tôm hơn.

Thiệt tình, tôi cũng chẳng bao giờ đặt câu hỏi trong đầu về mức dinh dưỡng của mì gói. Đơn giản, đó là món ăn vặt. Nấu mì gói nhanh lẹ hơn hơn chiên cơm. Đêm hôm học thi, thời gian đâu mà bày vẽ nấu nướng, mà mùi vị của tô mì gói cũng đậm đà, dễ chịu nữa.

Rồi đến thời khó khăn, cái thời mà có nhà khoa học hùng biện trên báo, rau muống bổ hơn thịt bò. Mẹ tôi không tin. Bà già bán xôi mù chữ không tin nhà khoa học. Còn tôi, cũng như bao người trong nước thuở đó, ăn để tồn tại thì mì gói, bo bo, khoai sắn gì cũng như nhau, để ý làm chi đến chuyện dinh dưỡng. Mà chẳng phải mì gói đang được tôn vinh thành món canh vương bá đấy sao?

Ít ai biết mì gói còn là món mồi đưa cay rất… tới.


Ảnh minh họa một kiểu chế biến ngon của mì gói, chứ người nghèo như tác giả tháng 4.75 chắc là ăn mì gói đơn giản hơn!


Hồi đó tôi đang làm ở một Trung tâm nghiên cứu, thỉnh thoảng xuống phòng thằng bạn, cùng trường nhưng khác khoa, nói chuyện đời. Thằng này giỏi tử vi. Nó gần như thuộc lòng quyển Tử vi đẩu số của Nguyễn Phát Lộc, còn tôi chỉ mới biết xem chập chững. Tôi không tin chuyện bói toán, bây giờ vẫn không tin, nhưng thời buổi khi đó nhiều nỗi hoang mang, bế tắc, nên cũng tập tành coi tử vi chơi, để xem đời mình lắm rệp cỡ nào.

Có hôm hai thằng luận tử vi, từ 3 giờ đến 6-7 giờ chiều vẫn chưa mãn cuộc. Nó “phán” (tôi nhớ đại khái), số mày, Mệnh, tử phủ vũ tướng – Quan, hóa khoa, xương khúc hồng đào đủ cả. Nhưng tất cả đều ngộ Không – Kiếp, Hóa kỵ. Số mày, làm vua thì đi tu, làm quan thì đi tù… Tôi bật cười ha hả – bảo, điều tao muốn biết là, tao có số đi nước ngoài hay không thôi. Dẹp cung Mệnh- Thân-Quan lộc gì đó qua một bên, luận cung Thiên Di cho kỹ. Đi không được thì ở đây Thân-Mệnh cũng chẳng còn nghĩa lý gì...(có lược bớt một đoạn)

Mì gói thời gian khổ trở thành sơn hào hải vị. Bữa cơm trong nhà có khi chỉ là tô canh mì gói, một trái hột vịt luộc dầm nước mắm loãng, pha chút gia vị mì gói. Vậy mà chỉ chan canh, còn hột vịt thì “tế nhị” nhường nhau, ưu tiên người già con nít.

Chừng 20 năm sau này, mì gói “nâng cấp” trở thành món ăn thường xuyên của sinh viên, lao động nghèo, và tiện lợi làm hàng cứu trợ. Mới đây tôi còn chứng kiến một em sinh viên ăn một lúc hai gói mì. Khỏi cần chất đạm chi cho đỏ da thắm thịt, chỉ cần chất bột chất béo, ăn mì gói như thế thì no lâu, phải thế không em, những tiềm năng của đất nước? Hai trăm gói mì trị giá bằng một tô phở bò Kobe.

Năm ngoái, Sài Gòn mắc đại dịch thê thảm, cả 3-4 tháng bị phong tỏa tuyệt đối, nhà nào biết nhà nấy. Rau quả thịt cá không mua được, mì gói trở thành món ăn cầm cự để tồn tại của dân Sài Gòn. Nhiều nhân viên y tế cũng ăn mì gói để dằn bụng cho qua ca trực đêm. Vậy mà lại bùng lên vụ mì gói có chứa chất gây ung thư ethylen oxide (EO). Hầu hết các nước trên thế giới kể cả Mỹ, Nhật, Canada… đều cho phép xài chất EO, chỉ có EU là cấm. Khác biệt quan điểm về an toàn thực phẩm giữa các quốc gia là chuyện thường. Nhưng vài KOL (key opinion leader – từ thời thượng chỉ những người có ảnh hưởng trên mạng), không chút kiến thức về an toàn thực phẩm, hay về luật chơi xuất khẩu đã nhảy lên mạng hùng hồn dạy đời khuyến cáo…

Sáng nay tôi vào tiệm phở. Bàn bên cạnh là đôi vợ chồng trẻ và đứa con chừng 6-7 tuổi. Cả ông cha lẫn mẹ thay phiên nhau, vừa dụ ngọt, vừa đút phở cho con. Còn thằng nhỏ vừa hờ hững há miệng, vừa nhìn vào smart phone chơi game.



Mì gói ăn vặt, mì gói lên hương, rồi mì gói tai bay vạ gió với đủ thứ chuyện buồn vui của đời người. Tôi bỗng nhớ tuổi thơ của mình, phải giả vờ ốm mới được mẹ cho ăn phở. Nhớ tô canh mì gói bóp vụn, nhớ quả trứng luộc chia năm xẻ bảy, nhớ cả một thời gian khổ mà sao đâu đó vẫn còn chút tình người thật mặn. Tháng Tư chẳng phải là khúc quanh của mì gói đấy sao?

Sài Gòn, 25 Tháng Tư 2022


162 views0 comments

Recent Posts

See All